Πόλις-Ρωμανία-Βυζάντιο
- 3 minutes ago
- 3 min read
Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα αυτού που γνωρίζουμε σήμερα ως η «Βυζαντινή Αυτοκρατορία». Χτίστηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα ως οχυρό στην Ανατολή, για να προστατεύσει τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από τις Περσικές επιδρομές. Η πόλη εγκαινιάστηκε στις 11 Μαΐου 330 και έπεσε στα χέρια των Οθωμανών στις 29 Μαΐου 1453.
Κατά τη διάρκεια των 1.100 ετών της κυριαρχίας της, η Αυτοκρατορία ποτέ δεν ονομάστηκε «Βυζαντινή», ούτε και οι υπήκοοί της αποκαλούνταν «Βυζαντινοί». Αυτό το όνομα υιοθετήθηκε από Φράγκους μελετητές, για να περιγράψουν την Eλληνική μεσαιωνική περίοδο. Ήταν μια προσπάθεια να αρνηθούν τους σύγχρονους Έλληνες, ως την ζωντανή συνέχεια του Αρχαίου Ελληνικού Κόσμου και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που τον ακολούθησε. Επειδή η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης του Βυζαντίου, αποφάσισαν να υιοθετήσουν αυτό το ουδέτερο όνομα, επειδή ακριβώς δεν παρέπεμπε στην αρχαία Ελλάδα αλλά ούτε και στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Η Αυτοκρατορία, στην εποχή της, ήταν γνωστή ως «Ρωμανία» (γη των Ρωμαίων) ή Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ή Χριστιανική Αυτοκρατορία. Η Κωνσταντινούπολη ήταν επίσης γνωστή ως Νέα Ρώμη. Ήταν μια δίδυμη πρωτεύουσα με τη Ρώμη, ένα διοικητικό/στρατιωτικό κέντρο, για να κυβερνήσει μια τεράστια αυτοκρατορία, που εκτεινόταν από τα στενά του Γιβραλτάρ μέχρι την καρδιά της Μικράς Ασίας. Γι' αυτό η σημαία του «Βυζαντίου», είχε ως έμβλημα τον δικέφαλο αετό. Είναι ο Ρωμαϊκός Αετός με το ένα κεφάλι να κοιτάζει προς τη Δύση και το άλλο προς την Ανατολή. Συμβολίζοντας έτσι την ενότητα των δύο Ρώμεων.
Η «Ρωμανία» (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία - Βυζάντιο), μετά την πτώση της Ρώμης (Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία) το 410, από τους Βησιγότθους, του βασιλιά Αλάριχου Α', συνέχισε να κυβερνά στην Ανατολή, για άλλα 1000+ χρόνια. Παρόλο που τα λατινικά ήταν η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν στο νόμο και τη διακυβέρνηση, τα ελληνικά ήταν η καθημερινή γλώσσα που ομιλείτο στην Ρωμανία. Οι Έλληνες ήταν η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στο πολυπολιτισμικό μωσαϊκό της αυτοκρατορίας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Ελληνικός πολιτισμός επικράτησε του Ρωμαϊκού, επαληθεύοντας έτσι την ρήση του Ρωμαίου ποιητή Οράτιου: «Η αιχμάλωτη Ελλάδα αιχμαλώτισε τον άγριο κατακτητή της».
Ο Χριστιανισμός, ο οποίος νομιμοποιήθηκε από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα, ήταν η κυρίαρχη θρησκεία στο Μικρασιατικό τμήμα της Αυτοκρατορίας και σιγά- σιγά έγινε η επίσημη θρησκεία, καθώς και τα ελληνικά έγιναν η επίσημη γλώσσα. Παρ' όλα αυτά, η λέξη «Έλληνας», εκείνη την εποχή, δεν χρησιμοποιείτο για να προσδιορίσει την εθνοτική καταγωγή, αλλά τη θρησκεία. «Έλληνες» αποκαλούνταν όλοι οι μη-Χριστιανοί: Οι ειδωλολάτρες. Άτομα με Ελληνική εθνοτική καταγωγή προσδιορίζονταν ως «Ρωμιοί», ένα εξελληνισμένο παράγωγο του «Ρωμαίου». Εξού και το «Ρούμ» κατά την Τουρκοκρατία. Μόλις στα τέλη του 1600, αρχίσαμε να προσδιοριζόμαστε ξανά σαν Έλληνες.
Συνοψίζοντας, αυτό που ονομάζουμε σήμερα «Βυζαντινή Αυτοκρατορία», ήταν η εξελληνισμένη και εκχριστιανισμένη Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αποδυναμώθηκε από συστηματικές επιδρομές από τη Δύση και την Ανατολή.
Ουσιαστικά το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας προδιαγράφηκε με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, από τους Σταυροφόρους. Το 1261, ανακτήθηκε από τους Βυζαντινούς, αλλά η έκτασή της μειώθηκε από μια παγκόσμια αυτοκρατορία, στην περιοχή γύρω από την Κωνσταντινούπολη, το Βασίλειο του Μιστρά στην Πελοπόννησο και το Βασίλειο του Πόντου στη Μαύρη Θάλασσα.
Ουσιαστικά, το 1453, ο Μωάμεθ Β', ο Πορθητής, μετά από πολιορκία 53ων ημερών, κατάφερε, με τεράστιες απώλειες, να καταλάβει μία πόλη, όχι να καταλύσει μία Αυτοκρατορία. Επιτιθέμενος με στρατό 150.000 Οθωμανών Τούρκων, και 125 πλοία, κατάφερε να γεφυρώσει τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Την πόλη υπερασπίστηκε ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος 11ος, ο Παλαιολόγος, με 5.000 άνδρες και 25 καράβια.
Ο θρύλος θέλει τον τελευταίο Αυτοκράτορα να ήταν από τους τελευταίους που έπεσαν, παρακαλώντας για ένα Χριστιανικό σπαθί για να του πάρει το κεφάλι και όχι ένα Οθωμανικό. Καθώς μαχώταν μόνος του, ο Θεός τον ελέησε, και άνοιξε τα τείχη της πόλης και τον έκλεισε μέσα σε αυτά. Παραμείνει εκεί, περιμένοντας την ημέρα της απελευθέρωσης, για να επιστρέψει στη ζωή.
Η άλωση της Κωνσταντινούπολης άλλαξε την πορεία της ιστορίας. Σηματοδότησε την επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια και την Ευρώπη, καθώς και την φυγή των Ελλήνων λογίων στην Ευρώπη, φυτεύοντας έτσι τον σπόρο της Αναγέννησης.
Ο πόθος της αναγέννησης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και απελευθέρωσης της Κωνσταντινούπολης ήταν ο κύριος στόχος της Φιλικής Εταιρίας και της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ένας στόχος που άγγιξε την ολοκλήρωση με την Συνθήκη των Σεβρών το 1920, αλλά δυστυχώς, χάριν των δικών μας εμφυλίων παθών, κατέληξε στην Μικρασιατική Καταστροφή και το τέλος του Ελληνισμού στον Πόντο, στην Πόλι, και στην Μικρά Ασία.
Comments